Dư luận lên tiếng vì những lo ngại về cơ chế xin - cho trong việc phân phối quỹ nhà ở xã hội.
Những lo ngại về Chương trình xây dựng nhà ở xã hội, vốn “ồn ào” ngay từ khi Bộ Xây dựng trình lên Chính phủ, thì gần đây lại được “hâm nóng”.
Nhiều thông tin cho thấy, việc giao những căn nhà thuộc chương trình này cho ai và ai thật sự được nhận là một điều không - thể - biết rõ. Thực tế này đã không ít lần các chuyên gia cảnh báo. Bởi, một khi chương trình hầu như vẫn “khép kín” theo kiểu “ ba trong một” như hiện nay thì việc nảy sinh cơ chế xin - cho là một điều không thể tránh khỏi.
Cụ thể, theo nguyên tắc, chương trình nhà ở xã hội thực hiện thành công ở nhiều nước trên thế giới, cần thiết phải tách bạch giữa ba khu vực: quản lý vốn phát triển nhà ở xã hội, xây dựng nhà ở xã hội và quản lý việc cung nhà ở xã hội tới tay người lao động. Theo đó, vốn lấy từ ngân sách Nhà nước nhưng cần giao cho ngân hàng hoặc các quỹ để minh bạch trong quản lý. Việc xây dựng nhà cần thông qua đấu thầu công khai giữa các công ty xây dựng. Công việc phân phối (bán - cho thuê) nhà ở xã hội cũng nên giao cho một đơn vị độc lập thực hiện (phần lớn là mô hình hợp tác xã nhà ở) để có thể đến đúng đối tượng thụ hưởng chương trình.
Thế nhưng, cơ chế đang thực hiện chương trình nhà ở xã hội ở nước ta hiện nay gần như cả ba khu vực trên đều nằm trong một cơ quan quản lý Nhà nước. Điều này cũng lý giải phần nào các công trình nhà ở xã hội đã triển khai hiện nay đều do chính quyền các địa phương thực hiện. Các công ty xây dựng dù đã “đăng ký” hay “nhận” dự án thì vẫn trong tình trạng… nằm chờ.
Chính vì cơ chế chưa thể tách bạch, công khai nên chắc chắn sẽ tái diễn tình trạng từng xảy ra trước đây liên quan các chương trình nhà tái định cư, nhà cho người thu nhập thấp. Nếu xây dựng những căn hộ có chất lượng tương đối chấp nhận được thì lại không đến tay được người thuộc nhóm nhà ở xã hội. Còn nếu xây dựng giá thấp (chất lượng sẽ có hạn) thì khi giao nhóm thụ hưởng nhà ở xã hội vào ở có khả năng không nhận.
Như thế, xảy ra nghịch lý, trường hợp có nhà giao mà người ta không nhận, lại có trường hợp nhà hoàn chỉnh thì nhóm nhà ở xã hội không được nhận. Và nhóm không phải đối tượng ưu tiên lại được mua với giá ưu đãi để rồi mua qua bán lại, trao đổi lòng vòng. Nhiều nguồn thông tin gần đây ở một số địa phương cho thấy không ít người đã có “suất” nhà xã hội và đang âm thầm chuyển nhượng…
Thực tế này cũng khiến cho không ít người lo ngại cho tính thực thi của Thông tư hướng dẫn về việc bán, cho thuê, thuê mua và quản lý sử dụng nhà ở thu nhập thấp, mà dự thảo đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến. Bởi, dù có quy định rõ từng đối tượng ai được mua, mua ở đâu nhưng cơ chế cấp vốn, xây dựng và phân phối nhà ở xã hội vẫn còn nằm trong “rổ” quản lý nhà nước thì việc ai có quyền giao và giao cho ai chắc chắn không thoát khỏi cơ chế xin - cho. Mà một khi cơ chế xin - cho chưa có “thuốc đặc trị” thì nhà ở xã hội có dành cho những đối tượng được thụ hưởng hay không, khó ai mà biết được…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét